Geld heeft twee verschillende, verwante functies. Je kunt ermee betalen, of betaald worden, cq belonen of beloond worden. En je kunt het ‘opslaan’ voor toekomstig gebruik, cq sparen. Het is in die zin een stap vooruit in vergelijking tot de ‘ruilhandel’. Maar in de kern is dat wel de basis. De basisgedachte is dat iemand op enig moment iets heeft geleverd waar behoefte aan is, waarvoor hij of zij een afgesproken vergoeding krijgt, die de ontvanger vrij kan besteden in een ‘markt’ waar producenten en afnemers elkaar treffen, om al doende de welvaart naar een hoger niveau te tillen. De eigen welvaart, en die van de gemeenschap waartoe men behoort, die garant staat voor de stabiele waarde van het geld.
De gemeenschap ziet, vanuit eigenbelang, toe op een goede ‘borging’ van de waarde van het geld waarmee geleverde arbeid en geleverde diensten worden vergoed. De instanties die daarmee belast zijn dienen daarvoor zelf ook beloond te worden. Dan de praktijk.
In de praktijk ‘gunnen’ regeringen bepaalde mensen het recht om geld te scheppen uit het niets. Zij zijn de ‘bankiers’. Zij verschaffen leningen, in uiteenlopende vormen, aan ‘gekwalificeerde’ leningnemers. Dit is afwijkend van het concept waarmee Adam Smith eer inlegde, waarbij privé-personen die goed in de ‘slappe was’ zaten geld dat er *was*, wat die rijke mensen zelf hadden *verdiend*, uitleenden aan mensen die geld nodig hadden om te kunnen investeren. Voor de uitgaven die nodig zijn om verdiensten te kunnen realiseren. Waarvoor die rijke mensen een vergoeding kregen in de vorm van rente, indien degene die het geld geleend had er ook in slaagde om zijn of haar onderneming tot een succes te maken. Lukte dat niet, dan was die rijke medemens zijn of haar geld kwijt. De rente was derhalve een vergoeding voor het risico.
Uiteraard valt er ontzettend veel te vertellen over alle details en verschillen tussen uiteenlopende geldverstrekkers, en de toezichthoudende overheden, maar in de kern wilde Adam Smith af van de praktijk dat ‘Edelen’ via een systeem van ‘lijfeigenen’ en dwang beschikten over de arbeid van de burger. Geld was het smeermiddel van het ‘Kapitalistische’ systeem, doorgaans goud of zilver, in de vorm van ‘munten’, omdat goud en zilver niet ‘overal’ gevonden kon worden, of worden ‘bijgedrukt’. Tegen de tijd dat ‘papiergeld’ het goud en zilver begon te vervangen, werd dat ‘papiergeld’ geborgd door een hoeveelheid goud dat ergens in een kluis lag opgeslagen, beheerd door een ‘Centrale Bank’. Dat papiergeld was altijd inwisselbaar voor de vastgelegde hoeveelheid goud. Dat was de ‘belofte’. Maar zoals dat met beloften gaat, kan een machtige overheid die eenzijdig breken, waarna je met je waardeloze papieren ‘flappen’, of tegenwoordig met je ‘enen en nullen’ op je ‘bankrekening’, blijft zitten.
‘Bretton Woods’ garandeerde een koppeling tussen de Amerikaanse Dollar en het goud. Andere landen hoefden niet zelf goud ‘aan te houden’, maar konden ook Dollars ‘opslaan’, die immers altijd in te wisselen waren voor goud. Totdat Nixon en Kissinger die afspraak verscheurden, omdat de oorlog in Zuid-Oost Azië de VS ‘goudgeld’ had gekost, en verscheidene Europese landen hun Dollars begonnen in te wisselen voor écht goud, omdat ze het niet vertrouwden. Waar ze gelijk in kregen.
Vanaf dat moment begonnen munten ten opzichte van elkaar te ‘zweven’ en te ‘zwerven’. De onderlinge ‘koersen’ van al dat ‘Fiat-Geld’ hingen af van het vertrouwen dat de ‘geldmakelaars’ hadden in de economie van het land dat het geld uitgaf. Vertrouwen dat je kunt ‘boosten’ door te ‘rommelen’ met cijfers over het ‘GDP’ en de inflatie, en dergelijke. Of je geeft Trump de microfoon. ‘Speculeren’ op koersstijgingen en koersdalingen kon je gruwelijk rijk maken, of straatarm. De VS zochten, en vonden een manier om de status van hun Dollar, na het bedrog, weer op te vijzelen, door de ‘olieproducerende’ landen in het Midden Oosten te ‘contracteren’. Die landen maakten met de VS de afspraak dat zij alle olie die ze verkochten uitsluitend tegen Dollars zouden verkopen, in ruil waarvoor de VS beloofden hen te zullen beschermen tegen ‘boze machten’, in het bijzonder de ‘Communisten’. Europese landen, die zelf amper over olie beschikten, dienden dus eerst Dollars te verdienen, alvorens olie te kunnen kopen. En dat gold voor veel meer landen. Zoals, wat later, China en India, die zich ontwikkelden tot de machtigste producerende landen, terwijl Europa gaandeweg overschakelde op ‘diensten’, met een kern van ‘hoogwaardige’ industrie, die vooral tot bloei kwam nadat de Sovjet Unie de pijp aan Maarten gaf, en Europa kon profiteren van goedkoop Russisch gas, goedkope Russische olie, en andere essentiële grondstoffen.
Andermaal, er valt veel te vertellen over dat nieuwe evenwicht, maar de Amerikaanse Dollar was, en bleef de ‘wereldhandelsmunt’, gevolgd door de Euro, nadat die het levenslicht had gezien. Landen die meer produceerden dan ze importeerden, en dus spaarden, sloegen die welvaart op in Dollar-rekeningen, Euro’s en goud. Dat gaf de Amerikaanse en de Europese ‘overheid’ de vrijheid om naar behoefte Dollars en Euro’s ‘bij te drukken’, waardoor de landen met tegoeden in die munten de facto, stukje bij beetje, ‘onteigend’ werden. ‘Bijdrukken’ kan letterlijk, door meer geld ‘in omloop’ te brengen, of door feitelijk ongedekte leningen af te sluiten, en de schulden op te laten lopen, zolang het land dat die ‘munt’ uitgeeft ook kan bepalen hoe hoog de rentevergoeding is.
In een vrije ‘geldmarkt’ is een land dat via ‘staatsobligaties’ geld leent van kapitaalkrachtige landen of instellingen, zoals pensioenfondsen, en ‘beheerders’ als ‘Blackrock’, die met het ‘ingelegde’ geld speculeren, niet bij machte om de rente te controleren. Maar als je de ‘Centrale Bank’ de *eigen* leningen laat ‘kopen’, lukt dat wel. Totdat alle partijen die dergelijke ‘schuldpapieren’ kopen buiten de eigen ‘Centrale Bank’ om het laten afweten, en ‘vluchten’ in (bijvoorbeeld) goud, waardoor de ‘Centrale Bank’ praktische de enige klant wordt van het door de eigen overheid uitgegeven ‘schuldpapier’, en hyperinflatie de waarde van die munt dreigt te vermorzelen. De zogenoemde ‘Gold-Bugs’ wezen op de onverantwoorde manier waarop de Amerikaanse en Europese overheden, en ‘Centrale Banken’ omsprongen met het ‘geldbeheer’, maar fysiek goud kopen en opslaan is onhandig. Commerciële banken boden ‘papiergoud’ aan, en profiteerden van die ‘markt’. Klanten die geen vertrouwen hadden in het beleid van overheden, konden hun geld ‘beleggen’ in ‘goud’ via de bank, wat er op neerkomt dat de klant altijd de ‘waarde’ in goud kan claimen. Totdat die banken hun belofte (moeten) breken, zoals Nixon in de jaren zeventig, en dan blijf je als klant met lege handen achter. Maar middels die constructie kunnen de commerciële banken, en met hen samenwerkende overheden, de prijs van fysiek goud wel beïnvloeden, en dat doen ze dan ook volop. Die kruik gaat te water, tot hij barst.
Op enig moment werd in die markt waar spaarders en beleggers zochten naar een veilige opslag van hun vermogen de ‘Bitcoin’ geïntroduceerd. Een digitale ‘munt’, of ‘token’, die niet oneindig kon worden ‘bijgedrukt’. Het ‘algoritme’ bepaalde dat er slechts een eindig aantal ‘Bitcoins’ was, die je kon ‘minen’ via een computerprogramma, of kon kopen. Ermee betalen is nooit echt van de grond gekomen. In de basis was die opzet een ‘digitale’ tegenhanger van goud, of zilver, zonder het bezwaar van het bezit van fysiek edelmetaal, en de kwetsbare opslag. Via de ‘Blockchain’ kon de ‘geschiedenis’ van elke ‘token’ gevolgd worden, en degenen die in het begin ‘instapten’ werden ‘slapend’ rijk. Hoewel het totale aantal ‘Bitcoins’ beperkt is, kun je natuurlijk wel eindeloos veel alternatieve ‘algoritmes’ met dezelfde functie ‘in de markt’ zetten. Het effect is dan vergelijkbaar met ‘bijdrukken’. En het gevolg is een wilde fluctuatie in de prijs van ‘Bitcoin’ en andere ‘digitale tokens’.
Overheden, en ‘Centrale-‘, alsmede commerciële bankiers zien wel brood in het uitfaseren van geld, en alles ‘digitaal’ en ‘traceerbaar’. Maar dan willen ze wel de controle in handen hebben, zodat ze elke burger kunnen ‘belasten’ en ‘belonen’ naar eigen inzicht, en zelfs kunnen bepalen waar die burger zijn of haar geld wel, en niet aan uit *mag* geven. ‘Central Bank Digital Currency’. Commerciële partijen in de wereld van het geld, banken, creditcard-firma’s en kredietverstrekkers, die op zoek zijn naar een (voor hen) aantrekkelijk product schermen nu met ‘Stable-Coins’. U en ik kunnen onze munten, of goud en zilver, bij hen inleveren in ruil voor een ‘token’ die door de betrokken firma’s, of landen, ‘stabiel’ wordt gehouden door de bij wet, of contract vastgelegde voorraad van uiteenlopende ‘munten’, afhankelijk van welke ‘Stable Coin’ u koopt. Waarbij het uiteindelijke doel is dat u ermee kunt betalen, en betaald kunt worden.
Uw ‘gemak’ is dat u wereldwijd kunt ‘afrekenen’, voorzover die ‘Stable Coin’ geaccepteerd wordt, zonder geklooi met koersen en extra kosten, maar de winst voor u is eerder ‘schone schijn’, waar de ‘stabiliteit’ gevonden wordt in de ‘zekerheid’ van door overheden uitgegeven staatsschuld, of een ‘mandje’ vol ‘Bitcoins’ en concurrerende digitale ‘munten’ gebaseerd op ‘algoritmes’. De geruchtenmolen draait volop, maar menigeen die scherp gefocust is op wat verschillende landen doen, valt het op dat ‘Centrale Banken’ van ‘zekere landen’, waaronder China en Rusland, zich het schompes kopen aan goud. Ergens in de niet al te verre toekomst, zo verwachten zij, zal China een ‘Stable Coin’ uitbrengen gebaseerd op goud, oftewel een terugkeer naar de ‘goudstandaard’. Ik kan u daarin niet adviseren, maar degenen die ervan overtuigd zijn dat het die kant op gaat, ‘zien’ fysiek goud naar 38.000 tot 40.000 Dollar gaan, een catastrofale devaluatie van de Dollar en andere munten.
De VS en Europa zitten op een andere ‘lijn’, naar het zich laat aanzien, alhoewel ook zij uiteraard in de race zijn voor het aanbieden van een ‘Stable Coin’ die meer te bieden heeft dan de concurrentie. Een aantal belangrijke spelers in het internationale geldverkeer met hun basis in het ‘Westen’ heeft de handen ineen geslagen om een ‘Stable Coin’ te bieden die is ‘opgehangen’ aan ‘staatsobligaties’ uitgegeven door de VS, met een schuld die nu reeds record na record slaat, maar dankzij hun ‘marktdominantie’ voor zekere partijen toch feitelijk onontkoombaar. Daar koopt de klant een ‘token’ die gegarandeerd één Dollar waard blijft, terwijl de uitgevers de rente op de daarmee aangeschafte obligaties in hun zak laten glijden. Iets vergelijkbaars speelt binnen de EU, waar de ‘Commissie’, samen met de ECB, ‘ongebruikt spaargeld’ wil ‘mobiliseren’ door een verplichte aankoop van door de EU uitgegeven schuldpapier.
Het valt niet lastig in te zien dat het ‘interessante tijden’ worden, die transitie naar ‘digitaal geld’, waar dat aanzienlijk verder reikt dan de service van ‘digitaal betalen’ en dergelijke, waar de meeste klanten zich vermoedelijk op blind zullen staren, zonder te beseffen dat ze gestript worden. Speculeren op welke ‘aanbieder’ aan het langste eind zal trekken is een hachelijke zaak. In alle ‘kampen’ zullen de ‘beleidsmakers’ vechten als leeuwen om hun ‘token’, mét de bijbehorende controle als de winnaar uit de bus te laten komen, waarbij diefstal, piraterij, en het vernietigen van de ‘assets’ van de concurrent zeker niet uit de weg wordt gegaan. Het met geweld toe-eigenen van cruciale grondstoffen en daaraan verbonden capaciteit om te produceren is al enige decennia in volle gang, waarbij alle denkbare drogredenen worden opgevoerd.
Het is belangrijk om u niet rijk te rekenen op voorhand, omdat zekere bezittingen ‘veilig’ zijn. Traditioneel is goud een vluchthaven in onrustige tijden, maar de goudprijs staat al enige tijd ‘onder druk’. ‘Gold Bugs’ wijzen erop dat die prijs op enorme schaal wordt gemanipuleerd door banken en instellingen die ‘papier-goud’ uitgeven waarvoor geen begin van enige dekking is. De geruchtenmolen draait in die kring eveneens op volle toeren waar het de hoeveelheid goud betreft dat elk land *daadwerkelijk* bezit. De VS heeft, in elk geval op papier, veel goud ‘in beheer’. Van Europese landen die het veiliger vonden om hun goud in de VS te stallen, zodat de ‘Communisten’ het niet konden confiskeren als ze binnenvielen. Daarnaast heeft de VS ‘gewoon’ goud gepikt van vazallen zoals Oekraïne en Venezuela, in die zin dat de ‘status’ van het goud dat ze afvoerden ‘onduidelijk’ is. En tot slot zijn bepaalde landen niet bijster ‘transparant’ over de hoeveelheid goud dat ze in de kluis hebben liggen. Ook de VS heeft al héél lang geen ‘audit’ gedaan op de goudvoorraad.
Naast goud zijn er uiteenlopende tamelijk zeldzame grondstoffen die de potentie hebben om ‘door het dak te gaan’, maar ze kunnen ook spectaculair ‘floppen’. China, met haar ‘thorium-reactor’, en een goedkoper, beter alternatief voor ‘lithium’ als grondstof voor batterijen met een hoge capaciteit, maakte uranium en lithium in één klap minder aantrekkelijk. Olie en gas zullen niet meteen uitgefaseerd worden, en zeker niet als overheden zo te werk gaan als de Amerikaanse en de Europese overheden, maar dure vindplaatsen zullen wel uit de gratie raken.
De naam ‘Stable Coin’ kan zomaar enorm bedrieglijk blijken, waar hetgeen dat voor de stabiliteit moet zorgen eerder een instabiel kaartenhuis is van torenhoge schulden, en gebakken lucht. Met verliezen die vervolgens worden afgewenteld op de bevolking, analoog aan wat er in 2008 gebeurde. Je ‘token’ blijft wel ‘stabiel’ een Dollar of Euro waard, maar tussen verschillende ‘Stable Coins’ onderling kunnen heftige fluctuaties de ‘houders’ van zekere ‘tokens’ een arm en een been kosten. In eerdere bijdragen heb ik er op gewezen dat in een land dat feitelijk een ‘autarkie’ is, dat niets *hoeft* te importeren, omdat het alles ‘in huis’ heeft, de waarde van de ‘Eigen Munt’ feitelijk weinig betekenis heeft voor de kwaliteit van leven voor de bevolking. Maar een ‘regio’ als Europa kent die luxe niet, zoals nu overduidelijk aan het licht komt, met een imploderende economie en onhoudbare ambities. In hoeverre Europa zal kunnen ‘meeliften’ met de VS binnen een ‘Unipolaire/Globalistische’ grootmacht met één ‘Stable Coin’, durf ik u niet te vertellen. Maar het ziet er niet bemoedigend uit.