Vrijdagochtend in het 'Nieuws' dat meer en meer mensen de energierekening niet meer kunnen betalen.
Het wordt gebracht als 'Energie-armoede', maar dat is uiteraard pure politieke demagogie. Die mensen kunnen de rekeningen niet langer betalen, *waaronder* de energierekening. Alle huishoudens liggen 'dubbel' om rekeningen te betalen voor voedsel, huur, energie en een keur aan andere lasten, waaronder steeds verder stijgende belastingen. Ook de huishoudens die voldoende 'vlees op de botten' hebben om de klappen op te kunnen vangen, liggen 'dubbel'. Maar ze zijn er uiteraard (nog) niet zo slecht aan toe als de huishoudens die de bodem van hun financiële veerkracht hebben bereikt.
Armoede is een lastig begrip. We kennen de armoede die is 'af te lezen' van degene die voor ons staat. Tot op de draad versleten kleding en schoeisel, en een boodschappentas waar alle bezittingen in zitten, woonachtig in de 'opvang'. Het gevolg van tegenslagen, of domme keuzes. Met de kanttekening dat iemand er uit kan zien als een 'armoedzaaier', maar een succesvolle 'DJ' is, het laatste model Mercedes bezit, een villa in Zuid Frankrijk, een jacht in Monaco, en een Ferrari voor zijn vriendin. Afgaan op het uiterlijk is hoe dan ook onverstandig, maar dat gaat zeker op voor armoede. Geen gebrek aan mensen, ook in ons land, die 'betere tijden hebben gekend', en nog altijd heel 'voornaam' ogen, maar ondertussen achter gesloten gordijnen leven om de deurwaarder niet te hoeven ontvangen.
Niet alleen dat, maar hoeveel Nederlanders kunnen bogen op een 'Netto' positief vermogen? Ook een gezin dat ruimte heeft om de energieleverancier op tijd te betalen kan bulken van de schuld. Mooie auto, mooi huis, dure vakanties, maar alles op krediet. En dan kom je 'op de koffie' tegen de tijd dat je inkomen stopt, omdat je tijdens een recessie met pensioen gaat met niet veel meer dan AOW, of onverzekerd van de trap valt.
De term 'Energie-armoede' is een opzichtige poging om de bedrijven die particulieren 'energie' leveren af te vullen met overheidssubsidie, waar die particulieren zelf niet wijzer van worden. Althans, met een beetje mazzel schuiven ze op van 'Min Nul' naar 'Nul', net wat minder stress. Tot de belastingen weer omhoog gaan, omdat de subsidie voor die energiebedrijven niet uit de 'Lucht' komen vallen. De vriendelijke 'expert' op de televisie, met haar gesubsidieerde baan, moet ook betaald worden, Zij 'suggereerde' als alternatief voor het subsidiëren van particulieren, door een deel van de energierekening over te nemen, gelegen was in het subsidiëren van 'maatregelen' om woningen te isoleren, en huishoudens gedwongen over te zetten van gas op elektra.
Dat isoleren, dat begrijp ik. Al is een totaal geïsoleerde woning zonder ventilatie ook een doodskist. Maar dan dat omzetten naar 'alles elektrisch'. Hoezo gaat dat de energierekening drukken? Geen gebrek aan 'Nieuws' over tegenvallers in die sector. Niet-renderende opwekking. Netwerk-problemen. Salderingsregelingen die worden omgezet waardoor gebruikers die elektra *leveren* aan het 'net' hun rooskleurige berekeningen in rook zien opgaan, en ook zij ineens in de groep belanden die last heeft van 'energie-armoede', omdat ze geld tekort komen.
Als we de vraag stellen waar die 'energie-armoede' vandaan komt, dan is dat niet de schuld van de consument, noch van de producent, maar puur en alleen van de overheid, met haar beleid, belastingen, regels en geostrategische ambities. Het simpele gegeven dat ik onlangs in België tankte voor 1 Euro 48 per liter, waarbij de pomphouder en de energieleverancier dus nog steeds winst maken, terwijl het identieke product in Nederland minimaal veertig Eurocent meer moet kosten, tot zeventig Eurocent meer bij de doorsnee pomp, vertelt u feitelijk het hele verhaal. En ook in België pikt de overheid een flinke graankorrel mee, want 'belastingvrij' zou het nog een héél stuk minder zijn dan 1 Euro 48.
Wat voor de autobrandstoffen geldt, geldt ook voor elektra. Het is de overheid die *alles* onnodig duur maakt. Ze hebben daar hun redenen voor. Maar die zijn alles, behalve transparant. Al het geld dat ze binnenharken komt in één grote pot. Flink roeren, nog wat husselen, nog een flinke scheut geleend geld erbij, en daar gaan we………….
Waaraan geven we al dat geld uit? Hoeveel geld is afkomstig van zoiets als de 'energierekening', waarna het via omwegen, waarbij vele 'graaiers' zich tegoed doen, weer terugkeert als 'subsidie'? Kan dat niet efficiënter? Ja, maar dan zitten honderdduizenden ambtenaren, bestuurders, politici, lobbyisten, activisten, 'energiecoaches' en overige 'experts' zonder inkomen. Weliswaar ben je dan op slag van de 'energie-armoede' af, maar zwem je vervolgens in de 'arbeidslozen'. Bovendien zul je dan zien dat de consument zal zoeken naar wat voor hem of haar het voordeligst is, en dan kom je niet uit bij elektrisch in veel van de gevallen.
Uiteraard levert het ook volop voordeel op voor de mensen die het 'niet nodig' hebben, omdat ze vooralsnog niet tegen een muur oplopen. Maar wat heet 'niet nodig'? Ik val zelf in die categorie, ben 'Netto' vermogend omdat ik mijn schulden goed 'gemanaged' heb, een 'appeltje voor de dorst' als buffer heb gespaard, en een pensioen heb opgebouwd, naast mijn aanspraak op 'AOW'. Van het geld dat ik uitgeef aan alles wat ik nodig heb, of wat mijn leven verrijkt, of wat ik weggeef aan mensen of doelen die ik zelf uitkies, leven mijn medemensen weer een waardig bestaan, niet afhankelijk van 'Hand-Outs'. Wat ik kan geven is niet altijd uit te drukken in een geldbedrag. Recent nam ik een 'sloeber' mee die bij de bushalte stond te wachten, mij voorbij zag komen in mijn 'afgeragde', maar technisch goed onderhouden 'Ruska Buggy', spontaan zijn duim opstak, en de rit van zijn leven had. Zoals ik zelf ook nog alle dagen geniet als ik dat oude beestje van stal haal met mooi weer om een boodschap te gaan doen.
De 'sloeber' was tien jaar jonger dan ik, zag er vijftien jaar ouder uit, weinig over van zijn gebit, en hij leefde in armoede, zeker afgezet tegen wat ik te verteren heb. Hij had geïnvesteerd in drank en drugs, en een losbandige levensstijl, met een vrouw en kinderen op een tropisch eiland, waar hij niet meer naartoe kon terugkeren wegens geldgebrek, wat mij allemaal bespaard is gebleven. We hadden het goed samen, in dat gedeelde moment. Ik hoop altijd dat een ervaring mensen inspireert om zelf de bakens te verzetten indien hen nog de tijd rest om iets te maken van hun leven, op grond van een ervaring, een gesprek, een toevallige ontmoeting. Dan moet je niet de overheid op je pad tegenkomen die, zodra je aan de 'energie-armoede' bent ontsnapt, je terugbelast naar die status, omdat hun oorlog in Oekraïne zo duur is, of omdat ze alle 'energie-coaches' en activisten moeten betalen.