Elk gebruiksvoorwerp, elk apparaat, en elk door mensen uitgedacht bestuurlijk apparaat slijt bij gebruik.
Conserveren betekent dat je het buiten gebruik stelt om het in een verzameling te bewaren voor toekomstige generaties. Onderhoud is noodzakelijk om de levensduur te verlengen. Dat geldt voor alles, ook voor relaties, of je eigen lichaam. Herstel nadat het kapot is gegaan is bijna altijd vele malen kostbaarder dan weloverwogen onderhoud gericht op het verlengen van de levensduur. Complexe apparaten, en relaties, maar ook ons eigen lichaam, zijn lastig te onderhouden op een wijze die de kosten bescheiden houdt, het gebruik optimaliseert, en de levensduur maximaliseert, zonder ‘uitval’. Daar moet je over nadenken.
In veel moderne apparaten vol elektronica wacht men liever tot het kapot gaat, omdat passend onderhoud onbegonnen werk is. En als het kapot gaat, komt er iemand die de ‘module’ die de geest heeft gegeven eruit haalt, een nieuw exemplaar erin schuift, en klaar. Als het kritische apparatuur betreft kan men preventief ‘modules’ vervangen, of er wordt een ‘back-up’ systeem naast gezet die het overneemt als er iets mis gaat in het primaire systeem. Zoals bij ‘Datacenters’ die vertrouwen op een ononderbroken aanvoer van stabiele elektriciteit, maar daarnaast een ‘park’ met dieselgeneratoren onderhouden om te voorkomen dat men getroffen wordt door ‘uitval’.
‘Uitval’ genereert de ene keer slechts ergernis, en soms ‘herontdekt’ men dat het ook anders kan, en minimaal net zo goed, of zelfs beter, maar was dat apparaat aangeschaft omdat het tijdwinst opleverde in een tijd waarin men tijd tekort kwam, maar in een andere ‘fase’ van het leven is die druk er niet meer, en kan het stukken goedkoper. Of men schafte het apparaat aan omdat ‘iedereen’ er een had, en men met zijn of haar tijd mee wilde gaan. Of om ermee te pronken. Of omdat dat apparaat zuiniger was, of sneller, of omdat het gezin zo groot was dat men niet toekon met een ‘tweezitter’, of meerdere apparaten, toiletten, televisies nodig had. En dan verschuift de urgentie van goed onderhoud om ‘uitval’ te voorkomen, omdat als het kapot gaat men nog opties heeft. Maar er zijn uiteraard ook situaties waarbij ‘uitval’ meteen ‘einde oefening’ is.
Als een bestuurlijk systeem de geest geeft, wegens slecht onderhoud, of verkeerd gebruik, heeft dat als regel ernstige consequenties, tenzij het gedeelte dat door het ijs zakt eigenlijk nooit nodig was om de boel draaiend te houden. Het was toegevoegd om met de tijd mee te gaan, of om ermee te pronken. Of het was een peperdure oplossing voor iets wat veel eenvoudiger had gekund, maar de bestuurlijke laag had ‘verplichtingen’ jegens de ‘fabrikant’, of de veeleisende ‘klant’. Hier op mijn blog tracht ik de geesten rijp te maken voor bestuur met een bescheiden mandaat, versus de kermis die wij ervan hebben gemaakt in een tijd dat we ‘stinkend rijk’ waren en de bomen tot in de Hemel groeiden. Enerzijds vanuit het besef dat dergelijk ‘eenvoud’ het onderhoud aanzienlijk goedkoper en eenvoudiger maakt, en anderzijds om te voorkomen dat bestuurlijk verantwoordelijken bij ‘uitval’ van functies die er niet toe doen zwichten voor de verleiding om die te repareren of te vervangen, ten koste van ‘basisvoorzieningen’.
U mag met mij van mening verschillen over wat nou valt onder de ‘basisvoorzieningen’, maar méér oorlog, méér kermis, méér frutsels en lapmiddelen zijn niet slechts ongewenst vanuit moreel of ethisch perspectief, maar de contouren van een totale ineenstorting van het complete bouwwerk dienen zich nu geprononceerd aan. Met elke nieuwe dag wordt de kans groter dat we *alles* kwijtraken, als gevolg van verkeerd beleid, ‘koopzieke’ politici, veeleisende burgers, en het ontbreken van mensen die nog verstand hebben van onderhoud en productie van de goederen en diensten waar we simpelweg niet buiten kunnen. Met ‘Links’ of ‘Rechts’ heeft dat niks te maken. Niet alleen onze bestuurders menen dat de bomen tot in de Hemel groeien, en dat het niet op kan, maar ook de burgers zijn geconditioneerd in die zin. Zelfs degenen die zijn aangewezen op de ‘voedselbank’ na een echtscheiding, of door te hoge schulden, 'woonlasten’ en vormen van belasting die de spuigaten uitlopen.
Waar we ‘getuige’ van zijn, is een mondiale herschikking die al voor veel ‘uitval’ in ons deel van de wereld zorgt, maar als we zo doorgaan gaat *alles* kapot. Dat is niet de schuld van anderen. Het is niet de schuld van ‘Links’, of van ‘Rechts’. Het is falen op een elementair niveau. Ik ken ‘experts’ die dat totaal niet met mij eens zijn, en die de exponentieel oplopende schulden van overheden, bedrijven en particulieren, in een wanhoopspoging om dat piramide-spel gaande te houden, niet zien als een probleem. Als regel zijn dat ‘experts’ die zich onmogelijk voor kunnen stellen dat er ooit een eind komt aan de ‘Euro/Dollar’, met het Britse Pond op sleeptouw, als ‘wereldhandelsmunt’. Mijn betoog komt er op neer dat de klad er vele jaren geleden al in zat, met de ‘Krediet-Crisis’ als een grote Rode Vlag, gevolgd door de oprichting van ‘BRICS’ als defensief alternatief voor een wereld die louter nog ‘Lulkoek’ en oorlog in de aanbieding had, en dat we nu urgent terug moeten keren op aarde om het vege lijf te redden. In het bijzonder omdat ‘Lulkoek’ en oorlog ons nu volledig hebben weggevoerd van de realiteit.
Iedereen maakt fouten. We kennen in ons land de ‘Toeslagen-affaire’, de ‘Box-3-affaire’, de ‘Netwerk-affaire’, de ‘Stikstof-affaire’, de ‘Vluchtelingen-affaire’ en gaten in de boekhouding als gevolg van het ‘Corona-beleid’, en zo kan ik nog wel een tijdje doorgaan. Miljarden vretende ‘affaires’, ongeacht hoe men daar tegenaan kijkt vanuit het politieke perspectief. Een gat in de begroting, is een gat in de begroting. Daarnaast hebben we de afgelopen vijfentwintig jaar met geld gesmeten, zonder dat het rendeerde. Vooral waar we wereldwijd meededen aan oorlogen, en ‘hulp’ gaven in de vorm van wapensteun en andere dubieuze projecten waar per saldo alleen zekere multinationals beter van werden, of zelfs dat niet. Dat is op zich al een belangwekkend punt van kritiek, maar waar het geld dat we daarvoor nodig hadden geleend werd, begrijpt een kind dat het legitiem is om de vraag te stellen of degenen die dat regelden fouten maakten, of fout *waren*.
Fout *zijn* houdt in dat je dondersgoed beseft dat een bestedingsdoel de samenleving die het geld op moet hoesten niet ten goede komt, maar dat het je er niet van weerhoudt om het geld weg te sluizen, omdat je ‘vrienden’ er beter van worden, of omdat het nodig is als glijmiddel om jou die baan als Secretaris Generaal bij de NAVO, of commissaris bij de EU, of ‘iets bij de VN’ te bezorgen. En natuurlijk niet alleen daar bij die instellingen, maar ook bij ‘NGO’s’ en bedrijven, of in een van de vele ‘Raden’ die de overheid door de jaren heeft opgetuigd voor ‘eigen gebruik’. Zonder enige schroom verklaart Rutte dat zijn oorlogen vergen dat er wordt bezuinigd op de sociale zekerheid, en pensioenvoorzieningen. Afghanistan, Libië, Syrië, Oekraïne, Gaza, stuk voor stuk NAVO-projecten, en dan dus nog de ‘affaires’ die hij achterliet die ik hierboven in vogelvlucht opsomde. Hoe lukt het die mensen om ons ervan te overtuigen dat we de ‘basisvoorzieningen’ niet alleen niet hoeven te onderhouden, maar dat we die helemaal niet nodig hebben, omdat hun organisatie en hun franje voorrang dienen te krijgen? Het is alsof je een patient met longkanker sigaretten geeft als medicijn. Is het de bedoeling dat de hele boel kapot gaat?