Dient de Staat het monopolie op het gebruik van geweld te hebben?
Of is er geen groter gevaar dan Staatsgeweld? Ooit vergezelde ik een vriend naar een ontmoeting met een overheidsfunctionaris die moest beoordelen of mijn vriend wel in aanmerking kwam voor de status van ‘Gewetensbezwaarde’. Mijn vriend claimde, en hield bij hoog en laag vol, dat hij onder geen enkele omstandigheid ooit geweld zou gebruiken. Ik kon daar niet voor instaan, maar mijn aanwezigheid was gewenst om te getuigen dat ik hem nooit geweld had zien gebruiken. Het was je reinste hypocrisie, niet alleen van de kant van mijn vriend, maar net zo goed van de kant van de overheid, waar de overheid stelde dat ons leger een zuiver ‘defensief’ karakter had, en wie erkende dat men wel geweld zou gebruiken indien men werd aangevallen, moest toch ‘in dienst’.
Mijn eigen keuze om wél ‘in dienst’ te gaan, en enige tijd te dienen als ‘beroeps’, hield niet in dat ik verzot was op geweld, of geloofde in dat sprookje van die Nobele NAVO, maar ik redeneerde andersom: Als mensen in het leger voldoende tegengas gaven, en voldoende burgers zich bewust waren van het gevaar van een gewelddadige sekte in hun midden, bereid om op de rem te gaan staan zodra er sprake was van ‘oneigenlijke’ inzet, wierp dat een barrière op tegen politici die er wel ‘pap’ van lustten, dat gebruik van geweld. Het was, en is een complex vraagstuk, waarbij velen in die tijd tevens hardop fantaseerden over de noodzaak om het ‘feminisme’ te stimuleren, vanuit de idiote gedachte dat vrouwen minder gewelddadig waren dan mannen, waardoor de vrede als vanzelf neer zou dalen over de wereld als we vrouwen de macht gaven, en mannen stimuleerden hun ‘vrouwelijke kant’ te ontwikkelen. Mijn benadering was praktischer, vond ik zelf.
Hoewel ik zonder voorbehoud voor gelijke rechten (en plichten) voor vrouwen ben, ieder binnen zijn of haar eigen capaciteit, hoeft u met dat soort onzin niet bij mij aan te komen zetten. Geweld is er in soorten en maten, en de ‘mindset’ die ervoor nodig is heeft weinig of niets uitstaande met de fysieke kwaliteiten, of het geslacht, danwel de seksuele voorkeur van betrokkene. Of iemand gewelddadig is, of niet, zit ‘tussen de oren’. Iemand is gewelddadig indien men het gebruik van geweld om een geschil te beslechten niet afwijst, indien niet eerst alle andere mogelijkheden zijn uitgeput, of waar men geweld overweegt in situaties waarin men zelf geen ‘belang’ heeft. Of men zelf een mes trekt, of het leger er op afstuurt, of een huurmoordenaar die klus laat klaren, maakt daarin geen verschil. Vanuit die invalshoek is het verdedigbaar dat iemand die last heeft van ‘kortsluiting in het hoofd’, en daardoor zonder enige aanleiding willekeurige medemensen aan het mes rijgt, niet *dus* gewelddadig is, maar mogelijk eerder ‘ontoerekeningsvatbaar’, al moet gewelddadigheid ook niet gemakzuchtig worden uitgesloten. Het is een lastige aanscherping van het begrip ‘gewelddadig’, maar nodig omdat ook ’niet daders’ die anderen aanzetten tot geweld wel degelijk dienen te worden aangemerkt als een gevaar voor de samenleving.
In de praktijk wemelt het, binnen mijn definitie, van de gewelddadige mensen, die vér voor er geen optie meer is al druk zijn met het maken van plannen om met geweld anderen te dwingen. Een ‘pikant’ thema was, en is, de vraag of ouders die geweld gebruikten in de opvoeding gewelddadig zijn, of dat het voor hen de ‘noodrem’ was. Die vraag stellen houdt geen goedkeuring van het gebruik van geweld in, noch is er een glashelder antwoord mogelijk op die vraag. Maar het is verdedigbaar dat iemand die geweld gebruikt zich kan beroepen op ‘zelfverdediging’ indien men een dierbare op die manier weet te weerhouden van een levensbedreigende fout. Probleem is evenwel in alle gevallen dat het nagenoeg onmogelijk is om zonneklaar vast te stellen dat betrokkene zonder die ingreep daadwerkelijk in de fout was gegaan. Alleen waar diegene die werd gestopt op gewelddadige wijze erkent dat die ingreep hem of haar van dat gevreesde gedrag heeft weerhouden, en hij of zij degene die geweld gebruikte dankbaar is, omdat het hen behoedde voor iets waar men later spijt van zou hebben gehad, kun je stellen dat die gewelddadige ingreep ‘gepast’ was. Maar dat is achteraf.
Wat je wil voorkomen, is dat het nodig wordt om geweld te gebruiken. In acute situaties, als een idioot met een mes op je in begint te steken is er sprake van zelfverdediging indien men actie onderneemt om te voorkomen dat men slachtoffer wordt, ook als dat het gebruik van geweld inhoudt. Dan nog kan iemand die daar achteraf als ‘officier van justitie’ of rechter een oordeel over velt menen dat men beter had kunnen vluchten, dat het gevaar ‘feitelijk’ niet had bestaan, omdat het niet veel meer was dan een ‘schijnbeweging’, of dat het geweld waartoe degene die werd aangevallen zijn of haar toevlucht moest nemen niet ‘proportioneel’ was. Maar die ‘schrijftafel-ridders’ verkeerden niet in de situatie waar jij je in bevond. En in Nederland de overheid waarschuwen voor een dreigende ontsporing heeft, zo is mijn ervaring, weinig of geen zin, omdat de politie blijkbaar de instructie heeft om te wachten tot er bloed vloeit. Op dit blog heb ik wel al eens een ‘boekje open gedaan’ over mijn eigen ervaringen, waaronder met fysiek gewelddadige vrouwen, waarbij ik niet reageerde met tegengeweld, maar door afstand te nemen, wat in die context gelijk staat aan ‘vluchten’. Voor een gewelddadig individu is dat een aansporing, indien er geen consequenties zijn, ongeacht of de dader een man of een vrouw is. Of de NAVO.
Indien iemand binnen een relatie voorziet dat het handelen van de ‘ander’ vroeger of later zal eindigen in geweld, heeft hij of zij de morele plicht om dat ‘bespreekbaar’ te maken. In gangbare relaties in de privé-sfeer is het aan te bevelen de relatie te beëindigen indien dat ‘bespreekbaar’ maken geen soelaas biedt. Maar in zekere gevallen is men tot elkaar ‘veroordeeld’. De prijs voor een scheiding is dan te hoog. Je kinderen niet meer kunnen zien, ontslag moeten nemen, moeten verhuizen, of emigreren, zijn prijskaartjes die erin hakken. Voor landen die zich bedreigd voelen is het simpelweg onmogelijk om te vluchten. Dus als Poetin in 2007 op de ‘Security Conference’ van de NAVO in München luid en duidelijk stelt dat verdere uitbreiding van de NAVO vroeger of later tot een gewelddadig treffen zal leiden, wat is dan wijsheid?
Dat hangt er vanaf. Voor iemand die geweld wil vermijden is dat dé reden om de dialoog te zoeken, om langs die weg zo’n uitkomst te vermijden. In het bijzonder als degene die aangeeft dat geweld dreigt daar op aanstuurt. Is men gewelddadig, dan is het eerder een aansporing om exact datgene te doen waar die ander bang voor is, en elke dialoog te mijden. Dat was wat de NAVO deed, dus.
Voor een Staat, of groep mensen, geldt uiteraard dat het lastiger is om helder in beeld te brengen hoe het één tot het ander leidde tegen de tijd dat een oorlog uitbreekt. Poetin, en Xi, waren in 2007 Staatshoofd, maar iemand als Ruben Brekelmans, onze huidige minister van oorlog, zat in 2007 nog met zijn handen in de pap te slaan, om het zo maar even gechargeerd uit te drukken. Het is niet altijd gezegd dat mensen in een leidinggevende functie begrijpen hoe een ander ‘aankijkt’ tegen bepaalde ontwikkelingen, of dat hij, of zij door de voorgangers naar behoren werd geïnformeerd. Ik zie Brekelmans nu op ‘X’ schrijven dat Rusland geen vrede wil. Het is in theorie mogelijk dat hij dat oprecht meent, omdat hij geen benul heeft van voortraject. En dat gewelddadige lieden in zijn omgeving hem niet wijzer wilden maken. Of hij is hypocriet. Zoals zoveel anderen in ons deel van de wereld die zich hullen in het gewaad van ‘Gewetensbezwaarde’, maar ‘Wolven-in-Schaapskleren’ zijn.
Het ‘feminisme’ waar lieden naar streefden die stelden dat het de sleutel was tot een vreedzame wereld genereert meer en meer daders die geen ‘Skin-in-the-Game’ hebben. Die vanachter hun bureau valse plannetjes uitwerken om landen te ‘Overbelasten’ en te ‘Destabiliseren’ door een ‘proxy’ voor de bus te duwen die het als huurmoordenaar op mag nemen tegen het land dat gewaarschuwd heeft voor oorlog. Een land dat continue heeft aangegeven bereid te zijn tot overleg, en zelfs akkoorden sloot, of er de initiatiefnemer van was, om oorlog te voorkomen. In ‘Minsk’ en ‘Istanboel’, en dat in 2021 nog concrete voorstellen richting de NAVO stuurde, waar de NAVO niet op reageerde. Een land dat ook nu onverminderd pleit voor een dialoog die moet leiden tot een blijvende vrede. Echter, inmiddels is er geen reden meer om aan te nemen dat die gewelddadige organisatie achter die oorlog, de NAVO, bereid is gas terug te nemen, dus dient die gewelddadige geest op de achtergrond niet bij machte te blijven om de draad weer op te pakken. Geef ze daar in Rusland eens ongelijk? We zijn inmiddels een gewelddadige coup, een burgeroorlog, zeven jaar onophoudelijke beschietingen van de Donbas, en drie jaar oorlog verder. Klaar mee!