Als we onrealistische wensen hebben, leidt dat tot onrealistische gedachten.
Onze gedachten inspireren op hun beurt weer onze meningen. Samen met ‘signalen’ uit de wijdere omgeving. Als die ‘signalen’, de informatie die wij krijgen van onze naasten, en van ‘bronnen’ die wij vertrouwen, geen raakvlak hebben met de realiteit, mondt dat uit in ‘wensdenken’. Voor onszelf zijn we ervan overtuigd dat onze mening voortkomt vanuit een ‘analyse’, maar op het moment dat je in een discussie verzeild raakt waarin mensen met een andere mening feiten aandragen die je niet kunt pareren, wordt het lastig. De reactie is veelal iets in de geest van: ‘Laten we het gezellig houden’. Of: ‘Daarover praat ik niet met jou!’ Tot en met een geïnstitutionaliseerd ‘Cordon Sanitaire’, waardoor mensen met een ander inzicht er op voorhand al het zwijgen toe doen, omdat het simpelweg zinloos is om te trachten de gespreksgenoten ervan te overtuigen dat er ook ‘onbelichte kanten’ aan de zaak zitten.
Het bovenstaande is geen ‘Hogere Wiskunde’. Karrevrachten ‘studies’ bevestigen het beeld dat ik schets. De narigheid is dat we ijverig ‘Ja!’-knikken als we het voorgezet krijgen in een tekst, omdat we het herkennen als iets waar *anderen* last van hebben, zonder ons te realiseren dat we zelf ook kwetsbaar zijn. Enkele dagen geleden zit ik gezellig te ‘tafelen’ met vrienden en mijn vrouw, vijf academisch geschoolden, en ik, met niet meer dan een ‘Hogere Beroepsopleiding’. Het gesprek komt op de keuze van één van mijn zoons om Nederland, en de EU, te verlaten. Hij is druk met de verkoop van zijn huis, en als dat rond is vertrekt hij naar een tropisch ‘BRICS’-land. Hij heeft daarvoor ook redenen die weinig van doen hebben met hoe we het in Nederland en de EU geregeld hebben, maar zijn mening over de ontwikkelingen in ons deel van de wereld spelen nadrukkelijk een rol, en maken dat hij nu weg wil, en niet over een paar jaar, of als zijn pensioenpot vol is en hij meer ‘armslag’ heeft. Voor mij persoonlijk uiteraard lastig, in die zin dat je je kinderen liever in de buurt hebt, als de relatie goed is, maar ik steun hem in zijn keuze, en deel op hoofdlijnen zijn analyse, maar wat is ‘wijsheid’?
We hebben geen van allen een ‘Glazen Bol’ die ons laat zien hoe de wereld er over tien, twintig, dertig jaar uitziet. Maar wie dat soort grote beslissingen neemt moet wel nadenken over wat nou verstandig is. Huis verkopen? Of huis verhuren? Mijn vrienden, waarvan twee economen en een socioloog, waren van mening dat verhuren de ‘veilige’ keuze is. Want wie weet bevalt het niet, en dan kun je altijd nog terug. Bovendien een gegarandeerd stroom geld tot in lengte van dagen, inplaats van een niet onaanzienlijke hoeveelheid ‘cash’ in één keer. Als je verkoopt kun je ook nog terug, zo betoogde ik, waarop mijn vrienden stelden dat je dan wel terugkwam in een wereld waarin de huizen nóg duurder waren dan nu al het geval is, en dat het geld dat je er nu voor krijgt dan niet toereikend zal zijn om weer zo’n huis te kopen. Waarop ik daar tegenover stelde dat hij vreesde dat de hele ‘Eurozone’ onderuit zou gaan, en dat hij zijn geld ook zo snel mogelijk wilde converteren naar de munteenheid van het land waar hij naartoe wil. En dat een stroom Euro’s die scherp in waarde zou dalen op de plek waar hij zich wil vestigen het alleen maar lastiger zou maken. Einde gesprek.
De Euro die onderuit zou gaan, afgezet tegen de munt van dat onbetekenende land ergens in Azië? Die gedachte was absurd. Mijn zoon, met niet meer dan een ‘Middelbare Beroepsopleiding’ deed er goed aan zijn oor niet te laten hangen naar ‘Doemdenkers’. Zoals ik. En nee, die discussie gingen we niet voeren. De consensus onder de experts op economisch gebied was dat het Europa van Ursula en haar team staat als een huis. Een huis dat ik zelf, als ik het bezat, subiet bij ‘Funda’ in de verkoop zou zetten, en ik heb daar goede argumenten voor, vind ik zelf. Maar zijn die argumenten inderdaad wel zo ‘hard’ als ik denk dat ze zijn? Daarover zou ik maar wat graag in discussie gaan met die experts, maar dat gaat ‘m niet worden. ’Talk to the Hand!’
Als u hier regelmatig leest wat ik te melden heb, dan kent u mijn argumenten, en u hoeft maar een krant open te slaan, of de televisie aan te zetten, en u weet hoe de experts erover denken. En hoe solide hun grip is op de ‘Holladiee’-samenleving, waarvan ik meen dat ze, net als ik zelf dus, passagiers zijn op de Titanic, om het maar even te dramatiseren voor het contrast. Echter, ook als de Euro door het ijs zakt, afgezet tegen de munt van dat land waar ik het over heb, betekent dat niet *noodzakelijk* dat we dat ervaren als een existentiële crisis. Of een munt in het monetaire verkeer meer, of minder ‘waard’ is, heeft geen direct effect op zoiets als de prijs van een huis. Uw huis van een ton of vier kan over tien jaar tien miljoen kosten, en dan heeft u een mooie winst gemaakt, op papier. Alleen zal een vergelijkbaar huis dan ook inmiddels tien miljoen kosten. Dat heet ‘inflatie’, oftewel ‘geldontwaarding’. En als dat niet exclusief zichtbaar is in de markt voor woningen, maar over de hele linie, omdat de Euro internationaal door het ijs is gezakt, omdat we niks meer produceren voor de export, en ‘consensus-lariekoek’ en ‘financiële dienstverlening’ niet meer in trek zijn, dan kan mijn zoon misschien wel de hele straat kopen als de munt van het land waar hij zich wil vestigen geen last heeft van die erosie.
In zekere zin is het ‘koffiedik’ om daar iets over te zeggen, omdat beleid dat nu domineert, waarin de EU en de Nederlandse regering feitelijk maar één doel hebben, en dat is Rusland verslaan, over tien jaar geen rol meer speelt. Omdat de EU en de NAVO die strijd verloren hebben, en beide instituten de bakens verzet hebben, of omdat ze gewonnen hebben, en zich tegoed doen aan wat Rusland aan grondstoffen en andere welvaart genererende opties te bieden heeft, als kolonisator van dat land, nu prominent ‘BRICS’-land. De derde mogelijkheid lijkt mij, vanuit mijn analyse van wat er in het heden door het beeld schuift, de meest realistische, en dat is dat er over tien jaar geen EU en geen NAVO meer zijn, danwel dat het is doorgegroeid tot een snoeihard ‘Big Brother’ fascistisch bolwerk dat stijf staat van een ‘narratief’-gedreven vijandsbeeld, en elk ‘dubbeltje’ richting de NAVO-component gaat. Ik houd van Nederland, en van Europa, en zou dolgraag zien dat we terug zouden keren op ‘Aarde’, door de dialoog en diplomatie nieuw leven in te blazen, maar de trend is overduidelijk tegenovergesteld.
In de strijd tegen ‘desinformatie’ financiert de Britse overheid verscheidene ‘YouTube’-kanalen, zo onthulde ‘Declassified UK’ recent. ‘Influencers’ krijgen vorstelijk betaalt voor hun propaganda, na het tekenen van een ’Non-Disclosure’ contract. En in de Verenigde Staten deed de CEO van ‘Crowds on Demand’, een ‘bedrijf’ dat hij in 2012 opzette, waar je supporters kunt huren voor je ‘event’, dat er maar weinig over is van spontaniteit bij massale uitingen van steun of onvrede. De ‘Gevestigde Media’ fungeren vervolgens als een ‘Feedback Loop’ die de boodschap versterkt. Gesubsidieerde ’NGO’s’ functioneren op identieke wijze. Het kan je opzadelen met het idee dat je ‘wensdenken’ nauw aansluit bij wat realistisch is, terwijl het tegenovergestelde het geval is. ‘Dissidenten’ hebben niet altijd gelijk met hun kritiek, maar veelal betreft het mensen die productief werk verrichten voor hun geld, en niet betaald worden door de overheid, of een instelling afgevuld met overheidsgeld, danwel in een functie die bestaat bij de gratie van door de overheid opgelegde wetten die bedrijven verplicht om dingen te doen die weinig of niks te maken hebben met hun ‘core business’.
Om contra-intuïtieve gedachten die anderen koesteren te kunnen beoordelen is verre van eenvoudig. Zoals ‘dissidenten’ er naast kunnen zitten, heeft ook de ‘massa’, de ‘consensus’, lang niet altijd gelijk. En dat geldt uiteraard zéker indien die ‘massa’ professioneel wordt gemanipuleerd op de hiervoor geschetste manieren. Zoals veelvuldig benadrukt op dit blog krijg ik niet betaald voor het ventileren van mijn gedachten over ontwikkelingen in Nederland, en de wereld, en ben ik geen ‘lijfeigene’ die een ‘non-disclosure contract’ sloot met de overheid van welk land dan ook. Evenmin ben ik de spreekbuis van enige ‘massa’, en hoop ik slechts dat mijn bijdragen mensen stimuleren om verder te kijken dan hun neus lang is, en de dialoog met andersdenkenden op te zoeken. Mijn advies aan mijn zoon waar ik in deze bijdrage naar verwijs is om te verkopen, indien mogelijk, en zijn geld te converteren, gelet op alle onzekerheden en de duidelijk uitgesproken wensen van politici om banden met de ‘BRICS’ te verbreken, gevoegd bij zijn idee dat het uitgesloten is dat hij nog terugkomt. Dat risico van een val van de Euro wil je niet lopen. Maar mijn andere zoon, die onlangs een huis kocht, blijft in Nederland wonen, en dan gelden er andere overwegingen.