Jezelf promoten als 'voorbeeldig' is aan mij niet besteed.
Als ik al concreet schrijf over mijn familie of vrienden, en daar klinkt kritiek in door, dan houdt dat allerminst in dat ik hen het recht ontzeg zo te leven als zij zelf verkiezen. Waar zij hun geld aan uitgeven, en welke 'Lifestyle' zij prefereren, dat is hun zaak. Ik ben niet scheutig met verhalen over mijzelf op dit blog, maar in elke bijdrage klinkt door hoe ik over de onderwerpen waar ik over schrijf denk. Een vaardig 'AI'-programma zal niet veel moeite hebben om aan de hand van al die artikelen een 'profiel' te maken dat wellicht zelfs een beter beeld van mij schetst dan het beeld dat ik van mijzelf heb. En dat geldt wellicht ook voor sommige mensen die goed 'tussen de regels door' kunnen lezen.
We schrijven 1987 als Michael Jackson het nummer 'Man in the Mirror' uitbrengt. Daarin zingt hij over zichzelf als iemand die het slachtoffer was van 'Selfish Love', en dat hij de bakens wil verzetten om bij te dragen aan een betere wereld. Ik vrees dat velen die hem op dat pad daarna volgden tot de slotsom kwamen dat het beter had gekund. En dan druk ik mij vermoedelijke eufemistisch uit. De zanger was beslist 'controversieel', juist op dat gebied, ook vanwege zijn niet geheel en al onomstreden liefde voor jonge kinderen die bij hem mochten logeren. In de clip bij de video waar ik naar 'link' komen talloze mensen voorbij die op enig moment van hun voetstuk zijn gevallen. Sommigen van hen bleken achteraf al niet erg 'kosher' op het moment dat ze prijzen kregen voor hun nobele inborst, en werden geselecteerd om te figureren in die video.
Wat voor individuen opgaat, gaat ook op voor landen die zichzelf in de etalage zetten als 'Gidsland', of die door velen worden beschouwd als een 'voorbeeld-land'. Het ligt niet *altijd* aan het individu, of het land. De normen en waarden in de wereld die worden aanbevolen als 'nobel' veranderen sneller dan ooit door het wegvallen van ideologieën en de binding met religie in grote delen van de wereld. En wie kwaad in de zin heeft kan van de mythische kindervriend Sinterklaas nog een 'slavendrijver' maken.
Onbedoeld maken we allemaal fouten. Sommige fouten laten lidtekens na. En in een aantal gevallen wordt pas vele jaren later duidelijk dat wat goed bedoeld was, verkeerd uitpakt. In andere gevallen werpen mensen die niet werden benadeeld zich op als slachtoffer, simpelweg omdat het lucratief is. En daar sta je dan met je goede bedoelingen. Ineens sta je te boek als een ploert.
Hier op mijn blog heb ik mij consequent afgekeerd van het aanbieden van excuses voor iets waar ik part noch deel aan had. 'Slavernijverleden'? Moet u niet bij mij zijn. 'Slavernijheden'? Het 'bevrijden' van Libië, waarna in dat land heuse slavenmarkten het licht zagen, en de mensenhandel richting Europa een hoge vlucht nam? Ja, daar mag u 'mijn land', en 'mijn EU', 'mijn NAVO' op aanspreken. Maar niet mij. Waarom niet? Omdat ik die ontwikkeling voorzag, ervoor waarschuwde, maar niet 'gehoord' werd. Dat kan mij vervolgens op het verwijt komen te staan dat ik een 'vriend' van Gaddafi was. Was ik niet. Noch zult u mij zien schrijven dat de Libische 'Sterke Man' een 'voorbeeldig' mens was die de 'Nobelprijs' had moeten krijgen.
Om binnen je eigen, bescheiden leefomgeving tenminste overwegend een goed mens te zijn, altijd op zoek naar 'Win-Win'-oplossingen, wars van 'Zero-Sum' spelletjes met de mensen waarmee je moet proberen er een betere wereld van te maken, is lastig genoeg. Niet op anderen reageren vanuit 'onderbuik-gevoelens', achterdocht, haat, jaloezie, onbegrepen liefde, 'road-rage' of je eigen Messianisme, maar je verstand blijven gebruiken, zélfs als anderen het kwijt zijn, is een dagelijkse beproeving.
Waarom we uiteindelijk doen wat we doen, en nalaten wat we *eigenlijk* zouden moeten doen, vergt de bereidheid om in de spiegel te kijken. Niet meteen om een oordeel te vellen, het boetekleed aan te trekken en 'sorry' te zeggen. Maar om te bouwen aan de zelfkennis die bij toekomstige keuzes voorkomt dat je 'sorry' moet zeggen. Zeker waar mensen aangeleerd de hele dag door hun excuses aanbieden weet je één ding zeker: Die doet het morgen weer. Vandaar al die oorlogen, de genocide in Gaza, de honger in de wereld, de slavenmarkten in Libië, de tribale strijd in Syrië, en de corruptie in Oekraïne en elders. 'Sorry'. Ja, heb ik niks aan. Schrijf er maar een liedje over, misschien wordt het een kaskraker.